Hickimsenin karsi karsiya kalmamasi dilegiyle...

YANGINDA YAPILMASI GEREKENLER

>    (Bu yazı geçmiş yıllarda bir iş kazasında vefat eden Hotel Pullman
>    Etap Teknik Müdürü Sn.Haydar Durmaz tarafından 1990 yılında tercüme
>    edilmiştir, kendisini bu vesile ile anıyoruz.)
>
>    Sorular ve cevaplarla sevdiklerinizin hayatını kurtarma: Frank
>    Fiel'in Reader's Digest Kasım'89 da çıkan derlemesinin tercümesidir.
>
>    Çoğumuz yangının ne olduğunu bildiğimizi sanırız. Düzinelerle sinema
>    ve TV filmlerinde yangını yaşadık. Robert Redford ile Legal Eagles
>    filminde alevlerden atladık. Paul Newman ile ( The Towering Inferno
>    ) Cehennem Kulesine çıkıp savaştık.
>
>    Yangın öyle filmlerde gördüğümüz gibi bir şey değildir. Eğer siz ve
>    ben bir yangında film yıldızlarının yaptığını yapsaydık dakikasında
>    ölürdük.
>
>    Gerçekte her sene yaklaşık 6000 Amerikalı yangınlarda ölmekte
>    28000'i de ciddi şekilde yaralanmaktadır. Niçin? Çünkü kısmen bir
>    yangının gerçekte ne olduğu hakkında bir fikrimiz yoktur ve sağ
>    kalmak için tamamen hazırlıksızdır. Bir yangının içine düşmek tahmin
>    edemeyeceğimiz bir şeydir. Öyle korkunç bir şeydir ki, elinizde
>    olmayarak paniğe kapılırsınız ve böylece sizin ve ailenizin hayatına
>    mal olabilecek yanlışı yaparız. Size ne hakkında konuştuğumu
>    göstermek için gelin sizin yangın savunma savınızı test edelim.
>
>    - Diyelim siz yukarıda uyurken oturma odasındaki bir çöp sepetinden
>    çıkan yangın, tutuşan perde eteklerinden duvarın yukarılarına doğru
>    tırmanmaktadır. Duman detektörü çalışır ve sizi uyandırır. Evden
>    çıkmak için kaç dakikanız vardır?
>
>    a) Bir veya iki dakika
>    b) Beş dakika
>    c) On dakika
>    d) On beş dakika
>
>    Doğru cevap "a" dır.
>
>    Milli Yangın Korunma Cemiyeti NFPA, test için kullanılan bir evin
>    oturma odasındaki çöp sepetinde bir yangın başlatır ve zamana göre
>    yangının safahatını saptamak için kronometreyi çalıştırır. İki
>    dakika içerisinde duman detektörü alarm verir. Üç dakika içinde
>    oturma odası sıcaklığı öldürücü sıcaklık olan 260 _°_C'a yükselir.
>    Diğer odalar ve merdivenler zararlı dumanlarla dolmuştur. Dört
>    dakika içinde üst ve alt koridorlar geçilmez hale gelmiştir. Çok
>    sürmeyen saniyeler sonra bu durumdaki evde kalmış birisi duman
>    teneffüs etmeye dayanamayarak veya yanarak ölecektir.
>
>    Gerçekte bir yangında değerli eşyaları toplamaya, giyinmeye veya
>    itfaiyeyi çağırmaya vakit yoktur. Bir çok kişiler bunları
>    yapabileceklerini sanırlar. Yangın patlayıcıdır. Sıcaklık
>    yükseldikçe ve yanıcı gazlar arttıkça eşyalar sadece yavaş yavaş
>    yanmakla kalmayıp parlarlar ve aniden tutuşurlar.
>
>    Coleen Callaghan'ın New Jersey'deki boya çıkarıcı spreyin tutuşması
>    ile bakınız çocukların başına neler gelmiştir. Bayan diyor ki
>    "Aniden parlayan şenlik ateşi gibi idi, kocam yangın tüpünü
>    getirmeye koşmuştu, tam o sırada alev yığınları yükseldi, derhal
>    salona koşup iki koltuğuma çocukları alarak geriye yatak odasına
>    koştum. Tam o anda ön cam patladı ve alev salon duvarlarını sardı.
>
>    - Farz edelim uyuyorsunuz ve aniden duman detektörünüz çalışıyor, ne
>    yaparsınız?
>
>    a) Yataktan fırlar ne olduğunu anlamaya çalışırım.
>    b) Telefona sarılır, itfaiyeyi çağırırım.
>    c) Emekleyerek yatak odası kapısına kaşarım.
>
>    Doğru cevap "c"dir.
>
>    Dumanı size eriştiren bir gerçek yangında, ayağa kalktığınız zaman
>    bir-iki saniye içinde boğulabilirsiniz.
>
>    Yangında bir çok kişinin anlayamadığı şey ısının kavranamamasıdır.
>    New York Yangın Akademisinde iken koruyucu elbiselerimi giymiş
>    olarak yanan bir binaya girdiğimde, gerçekte ayakta duranın
>    ölebileceğine şahit oldum. Zeminden 60cm. yukarıda sıcaklık 93 °C
>    iken, bir buçuk metre yükseklikte 260 °C ve tavanda 427 °C idi. Eğer
>    ayakta duruyor olsaydım yanarak ölmüş olacaktım.
>
>    Dumanın içine girilmemesini doğrulayan daha bir çok nedenler vardır.
>    Filmlerde yangın seyrederken her şey berraktır. Gerçek bir yangında
>    ya pek az görebilir yada hiç göremezsiniz. O derece şaşkın bir
>    duruma düşersiniz ki bütün ömrünüzü geçirdiğiniz bir odanın
>    kapısının veya penceresinin nerede olduğunu söyleyemezsiniz. Çünkü
>    duman ve ısı tavana yakın yüksekliktedir. Zemine yakın yükseklikteki
>    hava daha temizdir ve nefes alma daha emniyetlidir.
>
>    - Diyelim siz bu yatak odasının arka tarafındasınız, yangın alarmını
>    işittiniz, başka ne yapardınız?
>
>    a) Fırlar kapıyı açarım.
>    b) Elimin arkasıyla kapının sıcak olup olmadığını yoklarım.
>    c) Yavaşça kapıyı açar dışarıyı gözlerim.
>
>    Doğru cevap "b" dir.
>
>    Eğer kapı sıcaksa, duman ve alevler derhal yatak odasına yayılarak
>    sizi öldürür. Eğer kapı sıcak değilse, yangın başlangıç halinde olup
>    fazla yayılmamış olabilir. Normal çıkış yolunu kullanarak kurtulma
>    olasılığınız vardır.
>
>    Eğer odayı terk ederseniz (yangının yayılmasını önlemeye yardım
>    için) daima çıktığınız kapıyı kapatınız. İlerlemeye devam etmeyiniz.
>    Alevden geçerek kurtulmayı hiç düşünmeyiniz. Yangından korunmak için
>    tavan arası veya dolap arkası gibi kapalı yerlere girmeyiniz.
>
>    - Farzedelim yüksek bir apartmanın 16. katındasınız, pencereden
>    kaçamazsınız, hol duman doludur. Ne yaparsınız?
>
>    a) Apartman odasına geri dönüp itfaiyeyi çağırırım.
>    b) Kapı aralıklarını ıslak havlu ile kapatırım.
>    c) Yakın çevrede alev olup olmadığını kontrol ederek, üstteki
>    pencereyi hafif aralar, zemine yakın yerden nefes alırım.
>    d) Pencerede durarak yangını duyururum.
>
>    Yukarıdakilerin hepsi doğrudur. İtfaiyeciler kullanmanızı
>    önermedikçe asla asansöre binmeyiniz. Siz asansör kabininde iken
>    elektrikler kesilebilir, içeride hapis kalabilirsiniz.
>
>    Eğer apartmanınızı terk edememişseniz pencerenin alt kısmına
>    eğilerek temiz hava teneffüs ediniz. Kapı çevresi aralıklarını
>    kapatan ıslak havlu, dumanın içeri sızmasına yardım edecektir.
>
>    - Bir misafiriniz oturma odanızda kanepe yastıkları arasına bir
>    sigara düşürür. Kanepede alevli yanma başlayana kadar alevsiz yanma
>    süresi nedir?
>
>    a) 15 dakika
>    b) 30 dakika
>    c) 1 saat
>    d) 3 saat veya daha fazla
>
>    Cevap "d" dir.
>
>    Dikkatsizce içilen sigaralar ölümcül yangınlara sebep olurlar.
>    Sigara yangınları olgunlaşana kadar çok zaman alırlar. Sigaranın
>    başlattığı yangın alev olana kadar herkes uykuya dalmış olabilir.
>    Zamanın uzunluğu yangının sigaradan kaynaklandığının göstergesidir.
>    Evin yatak odaları dışında her yere duman detektörü yerleştirilmesi
>    bakımından iyi bir sebeptir.
>
>    Bir çok kişi duman kokusunun kendilerini uykudan uyandıracağını
>    sanırlar. Bu yanlıştır. Dumandaki karbon monoksit, koku etkisinden
>    önce sizi bayıltabilir.
>
>    Vietnam gazisi Jack Engle'ın odasında bir kitaplık tutuşmuştu.
>    Jack'ı tekmeyle kapıyı açan babasının haykırışı uyandırdı. "Şuursuz
>    gibi yukarı baktığımı hatırlıyorum" diyor Jack. "Hareket etmek
>    istiyorum fakat adalelerim çalışmıyordu. Babam beni dışarı taşıdı,
>    halsizliğim korkudan değildi, dumandan takatsizleşmiştim. Sadece
>    birkaç adımlık mesafe idi, yapamadım. Şimdi her altı ayda bir duman
>    dedektörlerinin pillerini değiştiriyorum".
>
>
>    - Bir ocağın üzerinde yağ tavası ateş alıyor. Söndürebilmek için ne
>    kadar zamanınız var?
>
>    a) İki dakika veya daha fazla
>    b) Beş dakika
>    c) Yedi dakika
>    d) On dakika
>
>    Doğru cevap "a" dır.
>
>    Ocak ateşini su ile söndürmeye asla kalkışmayınız. Su yanan yağın
>    etrafa sıçramasına sebep olur. Uygun bir yangın söndürme tüpü
>    kullanınız veya bir kapak yahut pasta sodası ile alevi bastırınız.
>    Eğer iki dakika içinde söndüremezseniz evi terk ediniz.
>
>    Herkes yaşam süreci içinde çeşitli tipten bazı yangınlarla
>    karşılaşabilir. Neler olabileceğini ve nasıl mücadele
>    edilebileceğinizi bilmeniz sizin en iyi yangın sigortanızdır.
>
>
>    SAĞ KALABİLME PRATİKLERİ
>
>    . Aileniz fertleri ile beraber evinizin her odasını dolaşın, her oda
>    için iki çıkış yolu belirleyiniz. Eğer onlardan 1'ci  2'nci  katın
>    penceresi ise devamlı olarak kullanımınıza amade bir emniyet
>    merdiveni düşününüz.
>    . Evde yeterli uzaklıkta hepinizin ulaşabileceği bir acil toplantı
>    yeri belirleyiniz. Birçok kişi toplantı yerinde görmediği aile
>    ferdini kurtarmak için (ki o başka bir yoldan kaçabilmiştir) geriye
>    yanmakta olan binaya koşmuş ve kaybolmuştur. Asla geriye yanmakta
>    olan binaya dönmeyiniz.
>    . Herkes yatakta ve kapılar kapalı durumdayken yangın talimleri
>    yapınız. Birinci talimde kapının soğuk olduğunu kabul ederek herkesi
>    normal kaçış yolundan kaçırınız. Dumanlı ortamda duvarın
>    rehberliğinde yada çıkış kapısına kadar emekleyerek yürüme pratiği
>    yapınız. Önceden belirtilen acil toplantı yerinde buluşun ve
>    kişileri sayın. Talimi tekrarlayın, bu kez yatak odası kapısının
>    sıcak olduğunu arz edin, eğer çok tehlikeli değilse alternatif kaçış
>    yolunu kullanmayı deneyin.
>    . Yangın vukuunda çocukları yatak altlarına ve dolaplara girmemeleri
>    için bilinçlendirin.
>    . Yaşlılar veya özürlüler için iki kaçış planı yapın. Biri ailenin
>    diğer fertleri evde iken, diğeri evde yalnız bulundukları zaman
>    için. Apartmanınız için en iyi kaçış planı konusunda şehir
>    itfaiyesine danışın

*Haydar Durmaz   Makine Mühendisi*

(alıntıdır)

:siper: