TANIMI :


Ani olarak hastalanan veya kazaya uğrayan kimseye anında, olay yerinde ve çevre imkanlarından yararlanılarak yapılan, tıbbi olmayan geçici müdahaleye İLKYARDIM denir.


İLKYARDIMDA AMAÇLAR :


1- Hayat kurtarmak

2- Durumunu korumak

3- Sakatlıkları önlemek


İLKYARDIMDA 6 SAFHA :

1- Tedbir (İlkyardımcının kendisinin ve kazazedenin güvenliğinin sağlanması)

2- Teşhis

3- Tedavi

4- Telekomünikasyon (haberleşme)

5- Triaj (öncelikli kazazedenin belirlenmesi)

6- Taşıma


İLKYARDIMCI’ da bulunması gereken özellikler :


1- Her zaman tedbirli olmalıdır

2- Soğukkanlılığını korumalıdır

3- Cesaret gösterilerinden ve emin olmadığı uygulamalardan kaçınmalıdır


İLKYARDIM’ da haberleşebilecek telefon numaraları :



0-232-2777333 DEÜ-Zehir Danışma Merkezi

0-800-3147900 Sağlık Bakanlığı, Zehir Danışma Merkezi, ücretsiz hat

110 İtfaiye

112 Ambulans

154 Trafik polisi

155 Polis imdat

156 Jandarma imdat



ECZADOLABInda bulundurulması gereken malzemeler



1- Üçgen sargı bezleri ( 1, 2 , 3 , 4)


2- Rulo sargı bezleri

3- Steril gazlı bezler

4- Flaster

5- Çengelli iğneler

6- Pamuk

7- Yara bandları

8- Antiseptik solüsyonlar (Batikon/Mersol 50 ml/100 ml )

9- Turnike lastiği *

10- İlkyardım rehberi

11- Ağrı kesici



İLKYARDIM ÇANTASInda yukarıdaki malzemelere ek olarak bulundurulacaklar :



12- Tebeşir

13- Makas

14- Cep feneri

15- Kağıt, kalem

16- Boyunluk (servikal kollar)



* Turnike lastiği gerekli değildir; onun yerine, üçgen sargı bezi, kravat veya herhangi bir kumaş parçasını kullanmak daha uygundur.


--------------------------------------------------------------------------------

İlkYardımın A,B,C'si

İlkyardım uygulamalarının öncelik sırasıyla üç temel amacı vardır;

1-) Yaşamı kurtarmak ve sürdürülmesini sağlamak
2-) Durumun kötüleşmesini önlemek,
3-) Olanaklar ölçüsünde iyileşmeyi kolaylaştırmak.
Yaşamı korumak ve sürdürülmesini sağlamak için ilkyardımcı;

İlkyardımın ABC'sini uygular
A-)Solunum yolunu açar;
B-) Solunumu sağlar,
C-) Dolaşımı sağlar


Bir insanın soluk yollarında bir tıkanma olması, kendiliğinden soluk alıp vermenin bozulması, kalbinin durup damarlarındaki kan akışının kesilmesi dakikalar içinde ölüme neden olacaktır. Bu nedenle, yaşamın devamın sağlayacak bu üç girişim ilkyardımın ilk ve en önemli maddeleridir. Bu nedenle ilkyardımın ABC ‘si olarak adlandırılıdr.

İlkyardımın ikinci ve üçüncü amacına ulaşmak üzere ilkyardımcı;
Kanamayı durdurur,
Gerekli sargıları yapar,
Kırık ve çıkıkları hareketsiz hale getirir,
Kazazedeyi durumuna uygun pozisyona getirir


--------------------------------------------------------------------------------

EV KAZALARI


1) ŞOFBEN KAZALARINDA İLKYARDIM :

Sofben sistemleri sıcak su temini amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Elektrikle çalışanlar daha çok termostat arızası nedeniyle kazan patlamalarına sebep olmakta, hastalar sıcak su yanıkları ile karşılaşmaktadırlar.


LPG ile çalışan şofbenler de bazen kazalara sebep olmaktadırlar. Ancak bu kazalar, ortamdaki oksijenin yanma sırasında tüketilmesine bağlıdır. LPG zehirli değildir ancak 6 m2 den küçük, iyi havalandırılmamış mekanlarda şofben kullanıldığında, ortamdaki oksijen süratle tükenmekte, kazazedeler bu yüzden kaybedilmektedirler. Şofben kazalarında yapılması gerekenler :
— Hastayı bulunduğu yerden çıkarın.
— Zehirlenen kişiyi sırtüstü yatırın, soluk alıp almadığını kontrol edin.
— Nabız atışlarını araştırın.
— Nabız ve solunum yoksa suni solunum ve kalp masajına hazırlanın.
— Gaz kaçağında evi hemen havalandırın.
— Çukur ve kuytu yerleri süpürerek LPG'yi havalandırın.
— Suni solunum ve kalp masajı uygulayın.
— Acil tıbbi yardım çağrısını tekrarlayın.

Şofben kazalarında yapılmaması gerekenler :

— Paniğe kapılmayın.
— Hastayı düştüğü yerde tedavi etmeyin.
— Gaz kaçağı olan mekanlarda 1 dakikadan uzun süre bulunmayın.
— Pencereleri ve kapıları kapalı tutmayın.
— Elektrik düğmesine dokunmayın.
— Ateş yakmayın.


--------------------------------------------------------------------------------

2) ELEKTRİK ÇARPMALARINDA İLKYARDIM :

Elektrikle çarpılmak için akımın vücuttan geçerek + ve - kutuplar arasındaki devreyi tamamlaması gerekir. Pil, batarya, ve akümülatörler doğru akım üretirler. Doğru akım 20-30 volttan sonra çarpılma hissi vermekte ancak tahribat yapmamaktadır. Pil ve oto aküsü ile çarpılmak olası değildir.


30 volt üstü doğru akım (DC) kaynakları tehlikelidir. Evde kullanılan elektrik alternatif akım (AC) tipindedir. Alternatif akım, 15 volt üstünde çarpılma hissi verir, tahribat yapmaz. 20 volt üstü tehlikeli sayılabilir. Elektriğe temas eden noktalar arası mesafe kısa ise arada kalan doku şiddetle ısınır ve yanar. Yanık, elektrik akımının kuvvetine bağlı olarak artar. Alternatif akım, kalp üzerinden geçecek olursa, kalbin sinirsel ileti sistemini bozar, kalp durur. Allternatif akımla çarpılma çok kolaydır. Prizdeki aktif kutba değildiğinde, vücut devreyi tamamlamak için yere basan ayakları kullanır. Su, elektrik akımını iyi iletir. Kuruyken iletken olmayan tahta, plastik gibi maddeler ıslanınca iletken olurlar. Elektrik çarpması ile kas krampları, kırıklar, sinir felci, solunum merkezinin felci, solunum ve kalbin durması olabilir.Yıldırım, doğal elektrik kaynaklarıdır. Yıldırım havadaki durağan elektriğin bir ark ile boşalması demektir. Bu nedenle çocukların yağışlı ve fırtınalı havalarda uçurtma uçurmaları tehlikelidir. Çünkü ıslanan uçurtma ipi iletken hale gelir ve elektirk, ipi elle tutan kişi üzerine boşalabilir. Ülkemizde yerleşim alanları üstünden geçen ve zaman zaman evlerin çok yakınlarına kadar gelen yüksek gerilim hatları başka bir tehlike kaynağıdır. Bu gibi yerlerde televizyon antenlerin düzeltilmesi için dama çıkılması başlı başına ayrı bir tehlikedir. Bu hatlara 20 m. den daha yakına gelmek son derece tehlikelidir.

Elektrik çarpmalarında yapılması gerekenler :

— Elektriği kesmek için sigortaları kullanın.
— Kuru tahta, sopa, ip, deri kemer ya da kuru gazete tomarı ile yaralının elektrik teli ile olan ilişkisini kesiniz.
— Lastik tabanlı ayakkabı giyin, kuru bir lastik eldiven takın.
— Elektrik akımını iletmeyecek kuru bir cismin üzerine çıkın.
— Hastayı giysilerinden çekerek bölgeden uzaklaştırın.
— Şuursuz ve soluk almıyorsa, ağızdan ağıza yapay solunum yapınız.
— Şuursuz fakat soluk alıyorsa, şok durumunu önleyin, ayaklarını yukarı kaldırın. Gerekiyorsa kapalı kalp kompresyonu yapınız.
— Şuurlu ve soluk alıyorsa, sakin olarak dinlendiriniz ve bir çay kaşığı yemek sodası ve bir çay kaşığı tuzu 1/3 litre suda eritip, ilk yarım saat içensinde içiriniz. Kendisine gelince ambulansla hastaneye gönderiniz.
— Varsa yanık tedavisi uygulayınız.

Elektrik çarpmalarında yapılmaması gerekenler :

— Elektrik çarpan kişiye kalın lastik tabanlı ayakkabınız yoksa dokunmayın.
— Sigortaları kapatmadan yaralıya temas etmeyin.
— Çıplak elle çarpılmış kişiye dokunmayın.
— Çocukları olay yerinden uzak tutun.
— Dokunmak için iletken cisimler kullanmayın.
--------------------------------------------------------------------------------

Boğulma

Yaşam için gerekli temiz havanın alınıp kirli hava olarak geri atılmasına SOLUNUM, çeşitli nedenlerle solunum durması haline de boğulma denir.

BOĞULMA NEDENLERİ :

— Solunum yolu; şuursuz olarak dilin arkaya gitmesi, başın öne doğru bükülmesiyle, yabancı cisim, takma dış, ağızda biriken kan veya solunum yollarının yaralanması, ses tellerinin şişmesi ya da kasılması gibi nedenlerle tıkanabilir.
— Çeşitli zehirli gazlar, kafa yaralanmaları gibi nedenlerle santral sinir sisteminin çalışmasının yavaşlaması, suda veya iple boğulmalar nedeniyle solunum yavaşlar veya durur.
— Kalp durması, şok durumu, elektrik çarpması, karbon monoksit zehirlenmesi nedeniyle de solunum durabilir.
— Göğüs duvarının delici yaralanmaları da boğulma nedenlerindendir.

BOĞULMA (ASPHXA) BELİRTİLERİ :
Bunlar asfeksinin derece ve şiddetine göre ikiye ayrılırlar.
İlk aşamada görülenler :
— Baş dönmesi ve halsizlik.
— Nefes darlığı
— Nabızda sürat
— Kısmı şuur kaybı.
— Boyun damarlarında şişme.

— Yanak ve dudaklarda morarma ile birlikte yüzde kızarma, kan toplanması.

Sonraki aşamalarda görülenler :
— Dudaklar, burun, kulaklar ve ayak parmakları mavimtırak gridir.
— Solunum kesik kesiktir veya hiç yoktur.
— Nabız yavaş ve intizamsızdır.
— Tam şuur kaybı vardır.

BOĞULMALARDA İLKYARDIM :
— Solunum yoluna kaçan cisimlerin solunum yolunu tıkaması halinde Heimlich Manevrası uygulayın. (Bebekler için Heimlich Manevrası) (Bilinçsiz yatan hastalarda Heimlich Manevrası)
— Bilinç kaybı olan hastanın ağız içini işaret parmağınızla temizleyin ve hastayı sırtüstü yatırın.
— Çeneyi yukarı kaldırın ve dili öne doğru çekerek solunum yolunu normal anatomik konuma getirin.
— Acil yardım isteyin.

— Suni solunum ve kalp masajına hazırlanın. Solunum yollarının açılması ilk üç dakika içinde yapılmalıdır, beyin daha fazla oksijensizliğe dayanamaz.

Suda boğulmada ilkyardım :

— Suda boğulma tehlikesi geçiren kişiyi karaya çıkarıp, sırtüstü yatırın.
— Yakasını, kemerini, gömleğini gevşetip açın.
— Takma dişini – varsa - çıkarın.
— Ağzının içindeki yabancı cisimleri temizleyin. Ağızdan ağıza yapay solunum yapın. Soluk verdiği zaman kişinin başını çabuk yana çevirin, bu hareketi 5-6 kez tekrarlayın. Böylece; fazla su köpürerek dışarı çıktığı gibi kişiye yeterli solunum da yaptırılmış olur.
— Daha sonra ıslak giysileri çıkarıp battaniyeye sarın.
— Yutulan suyu çıkartmak için iki elinizle karnın altından tutarak hastayı yukarı kaldırınız. Bu suretle hava yolundaki suların boşalmasına yardım etmiş olursunuz.


--------------------------------------------------------------------------------

Kalp Durması ve Kalp Masajı


KALP DURMASINDA :

Hasta bilincini yitirir.
Deri kül rengi olur.
Bilekte ve boyunda nabız atışı hissedislmez.
Gözbebekleri çok büyür.


KAPALI KALP MASAJI (Dışarıdan kalp masajı):

— Hasta sırt üstü sert bir zemine yatırılır.
— Sıkı yerleri gevşetilir (Kravat, kemer v.b,).
— Hastanın yanına diz çökülür.
— Hastanın göğüs kemiği (iman tahtası)'nın 1/3 alt kısmı tesbit edilir.
— Tesbit edilen yere el ayası konur, diğer el çaprazlama bunun üzerine yerleştirilir.
— Dirsekleri kırmadan vücut ağırlığını vererek göğüs kafesini 5-7 cm. bastıracak kadar kuvvet uygulanır ve kaldırılır.
— Bu hareket dakikada 60-70 defa tekrarlanır.
— Çocuklarda bu hareket tek elle ve daha hızlı yapılabilir.
— Kalp masajı suni teneffüs metodu ile birlikte uygulanırken;

a) Uygulayıcı tek kişi ise, 2 defa suni solunum yaptırıldıktan sonra 15 defa kalp masajı uygulanarak devam edilir.
b) Uygulayıcı iki kişi ise; bir suni solunuma karşılık diğer kişi 5 defa kalp masajı yapar.
Kalp masajına nabız normale dönünceye kadar ya da hastaneye götürülünceye kadar devam edilir.


--------------------------------------------------------------------------------

Kanamalar

Çeşitli nedenlerle kanın damar dışına çıkmasına kanama denir. Yetişkin bir kimsede 5-6 kg. kan vardır. 1-1,5 kg. kan kaybeden bir insanın hayatı tehlikeye girer. O HALDE KANAMALARI HEMEN DURDURMAK GEREKİR.

Genelde iç ve dış kanama olmak üzere kanamaları ikiye ayırabiliriz.


İÇ KANAMALAR :
İç organlardaki dokuları besleyen kan damarlarının yırtılması veya zedelenmesi sonucu kanın damarlardan vücut boşluklarına akmasına iç kanama denir.

İç kanamalar iki şekilde olur;
1) Gözle görülebilen: Akciğer, mide, bağırsaklar, böbrekler v.b. kanamalar.
2) Gözle görülmeyen; Karaciğer, dalak, pankreas v,b. kanamalar.

İç kanamalar kişiyi ölüme götürebilir. Bulguları :

— Baygınlık hali, baş dönmesi vardır.
— Huzursuzluk vardır.
— Yüzde, dudaklarda ve parmak uçlarında solukluk vardır.
— Deri nemli ve soğuktur.
— Susama hissi vardır.
— Nabız hızlı ve zayıftır. Güçlükle hissedilir.
— Solunum hızlıdır.
— Sanki hava alamıyormuş gibi bir his (hava açlığı) olur.
— Şuur azalır ve en sonunda şuur kaybolur.

Yapılacak ilkyardım:

— Yaralı sırt üstü yatırılır.
— Baş yana çevrilir.
— Soka karşı tedbir alınır.
— Ağızdan içecek madde verilmez.
— Sarsmadan ambulans veya sedye ile hastaneye götürülür.

DIŞ KANAMALAR :

Kanın damardan vücut dışına çıkmasına dış kanama denir. Genellikle yaralanmalar sonucu olur. Atardamar, toplardamar, kılcal damar kanamaları şeklinde görülür.

Yapılacak ilkyardım:

— Yara ufak ve kanama az ise; Yara üzerine temiz bir bez ya da pansumanla bastırın.
— Yara içindeki yabancı cisimleri çıkarmadan,


— Kravat, eşarp veya varsa sargı bezini yara üzerine temiz bir pansuman koyduktan sonra sıkıca sarın.
— Yaralı veya kanayan kısmın kalp seviyesi üzerine yükseltilmesi ile kanama oldukça azalır hatta durulabilir.

DAMAR ÜZERİNE BASINÇ YAPARAK KANAMAYI DURDURMAK(TAZYİK NOKTALARI):

Şakak bölgesinde : Kulak önüne parmağınızla bastırın.

Yüz bölgesinde : Kanamanın olduğu taraf alt çene kemiğinin orta kısmına parmağınızla bastırın.


Baş ve yüzün bir bölgesinde :
— Önce yaralının arkasına geçin.
— Hastanın basını kanayan yana doğru eğin.
— 4 parmakla alt çene köşesinin hemen altına kanayan tarafta boyuna bastırın. Kol bölgesinde :
— Yaralının önüne durun.
— Başını kanayan tarata doğru eğin.
— Baş parmağınızla o taraf köprücük kemiğinin üçte bir iç kısmının arka ve alt tarafına doğru bastırın.

Bacak bölgesinde :
— Yaralıyı sırt üstü ve düz yatırın.
— İlkyardımcı kanayan tarafta yer alır.
— Kasık kıvrımının üçte bir kısmından geçen atardamarı sıkıştıracak bir kuvvetle bastırın.
— Bacağı kalp seviyesinin yukarısına kaldırın.


--------------------------------------------------------------------------------

Kırıklar


Herhangi bir kuvvet zoru ile kemik bütünlüğünün bozulmasına "KIRIK" denir.

KIRIK ÇEŞİTLERİ :
a. Açık Kırık
b. Kapalı Kırık
c. Müşterek Kırık (Önemli organların mide, bağırsak, ciğer,beyin gibi önemli organların tahribatıyla birlikte görülen kırıklar)


KIRIKLARDA GENEL DUYGU VE BULGULAR :
— Kırık yerinde ve yakınında ağrı
— Dokunmaya karşı hassasiyet
— Şekil bozukluğu
— Şişlik, morluk
— Haraketsizlik ve kuvvetsizlik
— Kırık kemiklerin birbirine sürtünme sesi

KIRIKLARDA GENEL TEDAVİ KURALLARI :
— Eğer deride varsa yara üzerine steril bir pansuman ya da mendil koyup sarınız.
— Yara içinde görülen kemik parçalarını çıkarmaya çalışmayınız, kanama yapabilir. Damar ve sinirleri yaralayabilirsiniz. O kısmın üzerine steril pansuman koyunuz. Sonra bir bezi simit şeklinde katlayıp delik olan kısmı ortaya gelecek şekilde yerleştiriniz. En üst kısmına kalın pamuk ya da sünger tabakası koyunuz. Sarınız.
— Kırık olup olmadığını önce elbisesi üzerinden hafifçe elle muayene ederek saptamaya çalışınız.
— Önce sağlam tarafın elbise kolunu çıkarınız. Gerekirse elbise yerini dikiş yerinden sökünüz veya kesiniz.
— Elle hoyratça muayene etmeyiniz. Kırık bulunan yeri oynatmayınız. Ağrı şoka yol açabilir. Kırık kemik uçları damar ve sinirleri yaralayabilir.
— Kırık kemik uçlarını hareketsiz hale getirmek için kırık yerini tesbit ediniz. Kol ya da bacağın her iki yanına kalın karton ya da tahta koyup sargı bezi, eşarp, kravat ya da gömlek parçaları ile sarınız.
— Tesbit için kullanılan karton, tahta gibi gereçler kırık yerinin bir üst ve birde alt tarafındaki eklemlerin ötesine kadar gelecek uzunlukta olmalıdır. Bu araçlara "ATEL" adı verilir. Atellerin tene gelen kısımları pamuk ve bezlerle beslenmelidir.
— Şok varsa önleyiniz.
— Kanama varsa bilinen önlemlerle kanamasını durdurunuz.
— Kırık yerin üzerine havluya sarılı buz torbası koyunuz.
— Yaralıyı battaniye ile örtünüz. Dinlendiriniz.
— Yaralı kısmı kalp seviyesinin yukarısına kaldırınız.
— Kırılan uzvu hangi durumda bulunduysanız o durumda tesbit ediniz. Kırığı yerine koymaya çalışmayınız. Gereksiz dokunmalardan kaçınınız.
— Ambulansla ortapedi ve travmatoloji kliniğine gidiniz.

OMURGA KIRIKLARINDA İLKYARDIM :

Çoğu kez yüksek bir yerden düşme ya da trafik kazaları sonucu omurgada kırık ve/veya bazen içinden geçen omurilikte değişik derecelerde yaralanmalar olabilir.
— Yaralıyı muayene etmeden, belinde ya da boynunda ağrısı ya da başka bir şikayeti olup olmadığını sorunuz. Bunu yapmadan yaralıyı döndürmeyiniz ve ayağa kaldırmayınız.


— Kesin tam bilinmedikçe belinde ağrısı olan bir yaralıda kırığın da olabileceğini unutmayınız. Kırık olmadığı kesin olarak saptanıncaya kadar kırık var gibi hareket ediniz.
— Eğer omurgasında bir kırıktan şüpheleniyorsanız, yaralıyı yerinden kaldırmadan altına genişçe bir tahta ya da kapı yerleştiriniz.
— Baş ve boyunun her iki yanına ayakkabılarını ve katlayarak elbiselerini koyarak boynunun oynamasını önleyiniz. Eğer elinizde kum torbası varsa onu da koyabilirsiniz. Naylon torba içine kum veya toprak doldurarak kum torbası yapabilirsiniz.
— Yaralıyı omuzlar, havsala, uyluk dizaltı ve ayak bileğinin üzerinden geçecek şekilde geniş bezlerle tahtaya bağlayınız. Böyle taşıyınız. Röntgen çekilip kesinlikle kırık olmadığı saptanmadıkça ayağa kaldırmayınız.
— Aksi durumda kendiliğinden iyi olabilecek bir omurga kırığı, yaralı kişinin kaba bir şekilde muayene edilmesi, ayağa kaldırılması ya da uygun olmayan taşıma koşulları nedeniyle omurilik zedelenmesine yol açabilir. Bunun sonucu bacaklarda felç, halsizlik, idrar ve büyük abdestini tutamama gibi çok önemli sonuçlar doğabilir.
— Yara varsa, yaraya steril pansuman koyunuz.
— Şok durumuna göre önlem alınız.
— Yaralının ağrısını dindiriniz.

-------------------------------------------------------------------------------

Bandaj ve Sargı


Pansumanları yerinde tutmak, organları uygun bir şekilde sarmak, tesbit etmek, gerektiğinde o bölge üzerinde basınç uygulamak vücudun o kısmının hareketini azaltmak ya da bütünüyle engellemek ve vücudun bir kısmının kan akımını azaltmak amacı ile kullanılan malzemeye denir.

SARGI ÇEŞİTLERİ :
1. Silindir (Rulo) Sargılar
2. Üçgen Sargılar
3. Özel Sargılar

1- SİLİNDİR (RULO) SARGILAR :


Spiral sargı : Vücudun kalınlıkları aynı olan yerlerinde uygulanır.

— İlkyardımcı yaralıya dönük.
— Rulo sağ elde.
— Sargının ucu sol elde.
— Bilek kısmında iki kez tesbit yapınız.
— Sargıyı aşağıdan yukarıya, içten dışa ve birbiri üzerine 2/3 oranda örtecek şekilde sarınız.
— Sargı çok bol veya damarları, sinirleri sıkıştıracak kadar da sıkı sarılmamalıdır.
— Sarılma bittikten sonra; serbest kalan uç ikiye ayrılarak bir düğüm atıldıktan sonra o bölge etrafında dolanarak bağlanır ya da sargı ucu kendi üzerine çengelli iğne ile veya flasterle tutturulur.

Kol ve Bacaklarda uygulanır.

— İki kez bilekte tesbit yapınız.
— Birkaç kez spiral şeklinde sarınız.
— Kalınlık farkı olduğu kısımdan itibaren ters spiral sarıma geçiniz.
— Sarılışı, aynı yere geldiğinde aşağıya kendi üzerine doğru kıvrılır.
— Kalan uç flaster ya da çengelli iğne ile tutturulur.


Sekiz sargı : Özellikle diz, dirsek gibi eklem bölgelerinde ya da bu bölgelerin yakınlarının sarılmasında uygulanır. Sarım, Sekiz sayışı yapacak şekilde, bir aşağı ve bir yukarı kısımdan dolanarak yapılır.

Spika sargı : Özellikle omuz, kalça eklemi gibi yerlerin sarımın-da kullanılır. Omuz ekleminde kolun üst kısmı sarıldıktan sonra sargı rulosu omuz üzerinden geçirilir. Omuz arkasına, oradan göğüsün arka kısmına getirilir. Buradan göğüsün ön tarafı dolanıp, tekrar omuza getirilir, Omuz önünde sargılar birbirini çapraz ve sekiz şeklinde bir sarılma yapılmış olur.

SİLİNDİR (RULO)SARGILARIN UYGULAMA YERLERİ :

El sargısı :
— 2,5-5 cm, enindeki rulo şeklindeki sargı ile önce elin ön kısmından başlanarak, bir kez çepeçevre dolanır.
— Sonra elin baş parmak tarafından el sırtına oradan bileğin arkasına geçilir. Buradan tekrar el sırtına geçilerek karşı tarafa gelinir.
— Böylece el sırtını örtene kadar sarılır.
— Sonra el bileği etrafında 1, 2 kez dolanıp sargılama bitirilir.

Parmak sargısı : — Sargıya bilekten başlanır, bilek etrafında bir kaç kez dolanır.
— Parmak ucundan başlanarak spiral olarak parmak sarılır.
— Tekrar elin arka yüzünden el bileğine gelinir.
— Birden fazla parmak sarılacaksa; her parmak sarıldıktan sonra sargı bilek etrafında bir kez dolanır ve sonra el sırtından sarılarak parmağa geçer.

Baş sargısı :
— Yaralı kişiyi bir sandalyeye oturtunuz.
— Yaralının arkasına geçiniz.
— Her iki silindir sargının rulo kısımlarım birer elinizde tutunuz.
— Sargının alt kenarını alında kaşların hemen üst kısmına yakın olarak koyunuz.
— Kulakların üst kısmından geçecek şekilde başın arkasına doğru sargı dolanır.
— Arka kısımda her iki sargı birbiri ile çapraz yaptıktan sonra üstte bulunan sargı başın önüne doğru dolanır.
— Altta bulunan sargı ise, başın orta yönünde olmak üzere öne doğru alma kadar getirilir.
— Alında tekrar her iki sargı çapraz yapılarak arkaya doğru dolanır, alttaki sargı başın orta yönünde arkaya doğru ve ilk sargı bir miktar örtecek şekilde çekilir.
— Bu şekilde, sarım bitirilir, serbest uç önde kendi üzerine tutturulur.

--------------------------------------------------------------------------------

Şok


Kelime anlamı SARSILMA demektir. Dolaşım sistemindeki kanın çeşitli nedenlerle azalması, hücrelere yeterli oksijenin gelmemesi sonucunda ortaya çıkar.

BELİRTİLERİ :

— Kaza yerinde sessiz, sakin, hiç hareket etmeyen bir yaralının şuuru genelde yerinde olmayabilir.


— Rengi soluk.
— Vücudu soğuk ve terli.
— Gözleri göz çukuruna batmış şekilde sanki burnu sivrilmiş gibidir.
— Nabız zayıftır ve hızlıdır.
— Solunum hızlanmıştır.

YAPILMASI GEREKENLER :

— Uygun bir yere sırt üstü yatırınız.
— Etrafındaki kalabalığı dağıtınız.
— Az hareket ettirmeye çalışınız.
— Beyninde kanın dolaşmasını kolaylaştırmak için başta kanama yoksa başı 15°-30° aşağı getirip, ayak ucunu 30-40 cm kaldırınız.


— Yakasını, kemerini, gömleğini gevşetiniz.
— Solunum yolu tıkanıklığı varsa gideriniz.
— Gerekirse yapay solunum ve kalp masajı yapınız.
— Kanaması varsa kanamayı durduracak önlemi alınız.
— Kırık varsa tahta parçası ile tesbiti yapınız.
— Soluk almakta güçlük çekiyorsa baş ve göğüs kısmını hafifçe yükseltiniz.
— Yaralıyı battaniye ile örtünüz yaralı şuursuz ise katı yiyecekler vermeyiniz.
— İhtiyaç durumunda dudakları ve dili birkaç damla su ile ıslatınız.
— İç kanama yoksa ve tıbbi bakım gecikecekse yarım bardak su içme bir çay kaşığı tuz veya karbonat karıştırıp 15 dakika ara ile içiriniz.

en lazım olan şeyler...